hit counter
header

Maandelijkse Archieven: januari 2008

Wat zijn de oorzaken van obesitas?

Over wat nu precies obesitas veroorzaakt, is al veel geschreven en verteld, maar men is het er nog altijd niet over eens. Voorlopig lijkt het erop dat meerdere factoren obesitas in de hand kunnen werken.

Erfelijkheid

Uit onderzoek is gebleken dat als een van de ouders zwaarlijvig is, de kinderen 30% meer risico lopen ook te zwaar te worden. Als allebei de ouders zwaarlijvig zijn, loopt dit op tot 70%.

De genen spelen een rol, maar de huidige toename van obesitas is niet alleen te wijten aan erfelijke factoren. Kinderen zijn ook erg vatbaar voor omgevings- en culturele factoren. Zo zullen ze de slechte eetgewoonten van gun ouders overnemen.

Eetgewoonten

Veel zwaarlijvige personen eten ’s avonds meer dan ’s ochtends. Ze hebben de neiging het ontbijt over te slaan. Dat heeft een erg slechte invloed op het overgewicht. Als je ’s morgens een goed ontbijt neemt, verbrand je door de dag de calorieën die hebt opgenomen.

Als je ’s avonds veel eet, ga je doorgaans minder calorieën verbranden. ’s Avonds zitten mensen vaak voor de tv en bewegen ze niet veel meer. De calorieën worden dan sneller opgeslagen in de vetten.

Meer calorieën innemen dan je verbruikt leidt tot zwaarlijvigheid. Daarom moeten zwaarlijvige personen proberen hun calorie-inname te beperken en meer te bewegen.

Te weinig beweging

In onze samenleving is er steeds meer plaats voor comfort en steeds minder voor beweging. In de winkel kun je de roltrap nemen, in een hoog gebouw de lift, enz. Mensen blijven graag thuis om gezellig te ‘cocoonen’, waarbij er al helemaal geen plaats is voor beweging.  Die sedentaire levensstijl heeft zo zijn gevolgen en leidt tot zwaarlijvigheid.

Waarom drink je veel water bij een dieet?

Het is een van de gouden dieetwetten: drink veel water. Doorgaans raadt men aan om minstens 2 liter per dag te drinken. Waarom heeft het drinken van water zo’n positieve invloed op gewichtsverlies?

Reinigende werking

Water reinigt het lichaam door de afvalstoffen af te voeren. Het vervoert de voedingsstoffen naar en de afvalstoffen van de cellen.  Veel water drinken heeft dus een gunstig effect op je stofwisseling.

Hydraterende werking

Als je te weinig water drinkt, zal je lichaam het willen vasthouden voor later. De lichaamscellen gaan dan opzwellen, waardoor je er opgeblazen en zwaar gaat uitzien.

Water stilt de honger én de dorst

Je hersenen maken moeilijk een onderscheid tussen honger en dorst. Water drinken kan dus helpen het hongergevoel te onderdrukken. Water is bovendien een dorstlesser die weinig calorieën bevat.

Mythe: ‘aardappels zijn dikmakers’

Aardappels staan al jaren bekend als echte dikmakers. Veel diëten raden raden dan ook aan er niet te veel van te consumeren. Maar klopt de theorie wel? Maken aardappels je dikker?

Aardappels bevatten van nature geen vetten en maken je dus niet dikker. Hun reputatie als ‘dikmaker’ hebben ze vooral te danken aan de vele ongezonde bereidingswijzen. Aardappelen gebakken in goed veel boter, aardappelen overgoten met lekkere romige saus, frietjes, kroketjes, allemaal erg lekker, maar ook nadelig voor je gewicht.

Eigenlijk zijn aardappels erg gezond en licht verteerbaar. Een aardappel bevat veel essentiële voedingsstoffen als vezels, complexe koolhydraten, plantaardige eiwitten, antioxidanten en vitaminen.

Hoe meer bewerkingen de aardappelen ondergaan voor je ze consumeert, hoe minder vezels en vitaminen er overblijven. Voor een gezonden en magere aardappelmaaltijd kun je dus best de voorkeur geven aan gekookte en gestoomde aardappelen, liefst bereid in de schil.

Wat is obesitas?

Obesitas wordt steeds meer beschouwd als de ziekte van de 21ste eeuw. Obesitas is de benaming voor de aandoening waarbij er sprake is van een veel te hoog gewicht. Iemand met obesitas heeft dus een veel hoger gewicht dan gemiddeld.

Oorzaken

De oorzaken van obesitas zijn niet erg duidelijk, maar zijn meestal te zoeken in erfelijke aanleg of omgevingsfactoren. Die omgevingsfactoren kunnen bijvoorbeeld bestaan uit te veel eten, te weinig bewegen of het gebruik van bepaalde medicijnen.

Maar ook de erfelijke factor is niet te onderschatten. Als een van de ouders obesitas heeft, loopt het kind een risico van 30% zelf obesitas te ontwikkelen. Als beide ouders obesitas hebben, loopt het kind een risico van 70% zelf obesitas te ontwikkelen.

Diagnose

De diagnose wordt meestal gesteld met behulp van de Body Mass Index. De BMI is een cijfer dat aan de hand van iemands lengte en gewicht berekent of het gewicht van die persoon in verhouding is tot de lengte. Bij een BMI tussen 19 en 25 is er sprake van een normaal gewicht. Tussen de 25 en 30 is er sprake van overgewicht. Bij obesitas is de BMI hoger dan 30.

Gevolgen

Obesitas of zwaarlijvigheid heeft tal van schadelijke gevolgen voor het lichaam: hoge bloeddruk, verhoogd cholesterolgehalte, slaapapneu, diabetes, hart- en vaataandoeningen, artrose, enz.

We spreken van morbide obesitas als de BMI hoger is dan 40. Het risico op aandoeningen en ziekten die kunnen leiden tot een fysieke handicap of een ziekte wordt dan erg groot.

Behandeling

Het is niet aan te raden een zogenaamd ‘crashdieet’ te volgen en in korte tijd heel veel kilo’s kwijt te spelen. Geleidelijk aan afvallen door een gezond dieet te volgen en veel te bewegen is de boodschap. Soms hebben patiënten daar psychologische begeleiding bij nodig.

Als het risico voor de gezondheid echt te groot wordt en de patiënt dringend moet afvallen, kan hij eventueel zijn toevlucht zoeken tot obesitaschirurgie of andere medische ingrepen. Tot die ingrepen behoren onder meer een maagband, gastric bypass, Scopinaro, Masonoperatie en een maagballon.

Wat is cellulitis?

Cellulitis of sinaasappelhuid is een normaal fenomeen bij een groot deel van de vrouwelijke bevolking. Cellulitis kenmerkt zich door een bobbelige structuur in de huid, veroorzaakt door onderhuidse vetkussentjes.

Het onderhuidse vet van een vrouw is ingedeeld in zuiltjes die loodrecht op de huid staan. Als die zuiltjes vergroten, ontstaan de beruchte bobbeltjes op de huid. De risicogebieden op het vrouwelijk lichaam zijn de dijen, heupen en billen.

Cellulitis is erg moeilijk te verwijderen. Een gewoon dieet laat doorgaans het vet wegsmelten op de plekken waar het niet echt gewenst is, bijvoorbeeld bij de borsten.

Oorzaken

Wat precies cellulitis veroorzaakt, is vrij onduidelijk. De geslachtshormonen (oestrogeen en progesteron) zouden het in ieder geval in de hand werken. Erfelijkheid zou ook een rol kunnen spelen.

Dik zijn heeft trouwens niets met cellulitis te maken. Ook slanke vrouwen kunnen erdoor getroffen worden.

Over het algemeen treft cellulitis vooral vrouwen die weinig bewegen en een bureaubaan uitoefenen. Zitten is immers niet bevorderlijk voor de beencirculatie.

Ook de voeding speelt een rol. Een calorierijke voeding met veel vetten en suikers leidt tot een verstoord evenwicht tussen vetopslag en vetafvoer, waardoor vetophopingen ontstaan.

Behandeling

Je kunt niet veel doen om cellulitis te bestrijden, een dieet baat immers niet. Je kunt enkel proberen je gewicht zoveel mogelijk op peil te houden. Het jojo-effect heeft een nadelige invloed op de vorming van cellulitis. Dat bepaalde voedingsmiddelen een invloed zouden hebben op de vorming van sinaasappelhuid klopt niet.

Met medische behandelingen als een lipolyse, liposuctie of lasertherapie kun je het onderhuidse vet wegzuigen of laten verdwijnen. Toch is ook dit niet de oplossing bij uitstek. Als de patiënt na de behandeling in zijn oude leef- en eetgewoontes hervalt, komt de cellulitis snel terug.

Wat is Weight Watchers?

Weight Watchers is een organisatie die mensen wereldwijd helpt succesvol af te vallen. Het bedrijf werd in 1963 opgericht door de Amerikaanse Jean Nidetch en veroverde al snel internationale faam.

Mensen die zich aansluiten bij Weight Watchers volgen een dieetprogramma in groep. De deelnemers ontmoeten elkaar wekelijks. Tijdens deze bijeenkomsten wisselen ze ervaringen uit en steunen ze elkaar. Alle deelnemers worden wekelijks gewogen. De Weight Watchers-leden moeten alles wat ze eten bijhouden in een speciaal dagboek.

Een variant is Weight Watchers Thuis, voor de mensen die minder tijd hebben en toch het programma willen volgen. Voor mannen heeft Weight Watchers een speciaal programma ontwikkeld, het MP5-programma.

Er is ook dieetvoeding onder de merknaam Weight Watchers op de markt, naast kookboeken en allerhande dieetproducten.

Dieet

Het Weight Watchers-dieet zelf is opgebouwd rond een soort puntensysteem. Alle voedingsmiddelen bevatten een bepaald aantal punten. Die punten zijn niet te verwarren met calorieën. Zo krijgen groenten en fruit doorgaans geen punten, maar chocolade of chips heel veel.

De punten worden ook afgestemd op de behoeften van iedere persoon. Zo krijgen zwaardere personen in het begin meer punten. Naarmate ze afvallen, krijgen ze minder punten. Ze mogen dus telkens minder eten.

Weight Watchers staat bekend als een gezond dieetprogramma. Het afvallen gaat traag, maar op een manier die goed is voor je lichaam. Je mag alles blijven eten en zult dus ook alle essentiële voedingsstoffen binnenkrijgen. Op lange termijn zijn de resultaten erg goed. Weight Watchers helpt je je streefgewicht te bereiken en te behouden.

Kritiek

Het grootste punt van kritiek op Weight Watchers luidt dat het te duur is om je erbij aan te sluiten en naar de wekelijkse bijeenkomsten te gaan. Niet iedereen kan zich de prijs veroorloven.

Wil je meer weten over Weight Watchers? Lees dan het uitgebreide artikel over Weight Watchers wat Sofie Lambrecht hierover schreef.

Wat is het eiwit- of proteïnedieet?

Het eiwit- of proteïnedieet is een dieet dat al meer dan 30 jaar op de markt is. Het werd ongeveer 20 jaar geleden ontwikkeld in de Verenigde Staten.

Het eiwitdieet gaat uit van het principe dat het menselijke lichaam drie energiebronnen heeft: suikers (koolhydraten), vetten (lipiden) en eiwitten. De koolhydraten en vetten zijn de brandstoffen van het lichaam, de eiwitten de bouwstoffen.

Door de inname van speciale maaltijden of maaltijdvervangers zorg je ervoor dat je lichaam vrijwel geen koolhydraten meer binnenkrijgt. Je lichaam heeft die koolhydraten nodig voor zijn energie.

Maar als er geen koolhydraten meer zijn moet het lichaam de vetreserves aanspreken voor zijn energie. Deze staat van het lichaam noemen we ‘ketose’. Op die manier zul je snel vermageren.

In een klassiek dieet draait alles om de vermindering van het aantal koolhydraten, in tegenstelling tot in het proteïnedieet. In het proteïnedieet wordt er een evenwicht gecreëerd met een dieet waarin weinig vetten en koolhydraten aan te pas komen. Er zijn verschillende dieetprogramma’s die allemaal werken volgens het principe van het proteïnedieet.

Eigenlijk komt het erop neer dat je een bepaalde tijd bijna alleen maar eiwitten consumeert en (zo goed als) geen suikers en vetten.

Voordelen

Geen hongergevoel
Je valt snel en veel af, al na twee dagen begint je lichaam vetten te verbranden.
Je vetmassa verdwijnt, maar de spiermassa niet

Nadelen

Je moet het dieet onder begeleiding volgen.
Er blijven veel vragen over de gezondheidsrisico’s op lange termijn
De inname van veel proteïnen kan een invloed hebben op je gemoedstoestand
Je krijgt bepaalde voedingsstoffen te weinig binnen (calcium, enz.)

Tips voor een platte buik

Een buik is voor veel mensen die op dieet zijn probleemzone nummer 1. Ze vallen wel af, maar de buik wilt niet echt volgen. Waarom zijn er anders zoveel fitnesstoestellen op de markt die je in no time een platte bezorgen?
Een platte buik krijg je niet vanzelf, je zult er voldoende moeite en tijd in moeten steken. Hier vind je alvast enkele tips.

Eet gezond en evenwichtig

Consumeer niet te weinig calorieën, dat heeft een nadelig effect, maar verminder je dagelijke aantal wel. Eet vooral veel fruit en groenten. Die bevatten veel vezels, wat bevorderlijk is voor een goede darmtransit. Matig het gebruik van vetten. Eet langzaam en kauw je voedsel goed.

Eet veel vezels

Vezels laten je verzadigd voelen, waardoor je minder eet. Ze bevorderen de darmtransit en voorkomen constipatie. Vezels zitten in fruit, groente en graanproductenµ.

Vermijd stress

Als je stress hebt, maakt je lichaam het stresshormoon cortisol aan, die de glucosespiegel verhoogt en onrechtstreeks dus een invloed heeft op je buikvet.

Matig je alcoholgebruik

Probeer zo weinig mogelijk alcohol te drinken. Door de cortisol die zo vrijkomt, stapelt het vet op je buik zich op.

Stop met roken

Roken houdt je niet slank. In tegenstelling tot niet-rokers hebben rokers meer abdominaal vet dan niet-rokers.

Neem een juiste houding aan

Trek je buik in om zo je buikspieren te trainen en er tegelijkertijd beter uit te zien. Probeer altijd zo recht mogelijk te staan en zorg ervoor dat je als je zit je twee voeten op de grond hebt.

Vermijd koolzuurhoudende dranken

Drankjes met ‘bubbels’ of ‘prik’ leiden tot een opgeblazen buik vol lucht en krampen.

Gebruik zo weinig mogelijk zout

Zout houdt het vocht op, waardoor je erg snel een opgeblazen buik hebt. Zout is bovendien slecht voor de cholesterol.

Drink veel water

Drink minstens 1,5 liter water per dag.

Doe buikspieroefeningen

Zoek buikspieroefeningen op die je liggen en die elke dag 3 reeksen van 20 oefeningen.

Beweeg voldoende

Voor een platte buik zijn duursporten ideaal. Echte aanraders zijn joggen, roeien en zwemmen

Hoe verwerk je goede vetten in je dieet?

Alle vetten bevatten verschillende hoeveelheden verzadigden mono-onverzadigde en polyonverzadigde vetten. Het aantal vetten dat je consumeert op een dag zou je in de eerste plaats moeten baseren op het aantal calorieën dat je binnenkrijgt.

Gewoonlijk zegt men dat zo’n 30% van je dagelijkse dieet uit vetten zou moeten bestaan, maar daarvan mag niet meer dan 5% uit poly-onverzadigde vetten komen. Omega 3-vetzuren zouden zo’n 2 tot 3% van je totale aantal calorieën moeten innemen. Omega 6 zou zo’n 1% van het totale aantal calorieën moeten innemen.

Stel dat je elke dag 2000 calorieën consumeert, dan zou
56 gram (500 calorieen uit) mono-onverzadigde en verzadigde vetten mogen bestaan
3,7 gram (33 calorieën) uit omega 3
7,3 gram (33 calorieën) uit omega 6

Tips

Consumeer vetten die rechtstreeks uit voedsel komen, zonder dat er een verwerkingsproces of verhitting aan te pas kwam.
Goede voorbeelden zijn noten, zaden, avocado’s en olijven
Consumeer zo weinig mogelijk behandelde olie. Kijk uit naar extra vierge-olijfolie, de beste kwaliteit olijfolie.
Maak je eigen saladedressings met pure olie. De meeste dressings die je in de winkel koopt, worden gemaakt met inferieure, te veel bewerkte en beschadigde olijfolie.
Zorg ervoor dat je voldoende omega 3-vetten binnenkrijgt door natuurlijke producten te eten (bijvoorbeeld lijnzaden) of supplementen te nemen.
Vermijd producten met transvetten en diepgevroren fastfood
Vermijd dierlijke vetten. De hoogste concentratie toxinen bevindt zich bij dieren in hun vet.

Wat zijn goede en slechte vetten?

Vet wordt bijna altijd als de veroorzaker van obesitas, hartziekten en te hoge cholesterol aangewezen. Maar vet is niet altijd slecht! Voor een gezonde leef- en eetstijl hebben we goede vetten zelfs nodig.

Verschillende soorten vetten

Verzadigde vetten
Enkelvoudig onverzadigde vetten
Meervoudig onverzadigde vetten (Omega 3, Omega 6)

Het menselijk lichaam gebruikt verschillende vetten op verschillende plekken, afhankelijk van wat het op dat moment nodig heeft. Zo worden polyonverzadigde vetten vooral gebruikt door de hersenen en de ogen, lichaamsdelen die een hoge activiteit hebben.

Natuurlijke voedingsproducten bevatten over het algemeen drie verschillende soorten vet. Sommige producten bevatten meer vet dan anderen. Zo vind je in een avocado 28% verzadigde, 68% mono-verzadigde en 13% polyverzadigde vetten.

Essentiële vetzuren

Polyonverzadigde vetzuren kunnen we opdelen in omega 3- en omega 6-vetzuren. Essentiele vetzuren zijn vetzuren die het lichaam niet zelf kan aanmaken zonder voedselbron. Ideaal is een evenwicht van 2:1, met dubbel zoveel omega 6-vetzuren als omega 3.

Omega 3 vind je onder meer in : lijnzaden, walnoten, vis (zalm, haring, makreel, sardines),enz.
Omega 6 vind je in: zonnebloemzaden, plantaardige olies (zonnebloem, sesam, sojabonen, enz.), margarine, pompoenzaden, enz.
Verzadigde en Mono-onverzadigde vetten
Mono-onverzadigde vetten: olijfolie, avocado, noten
Verzadigde vetten: dierlijke producten (boter, kaas, room), kokosnoot, palmolie, enz.

Goede en slechte vetten

Vetten zijn over het algemeen goed als ze van natuurlijke, onbewerkte voedingsmiddelen komen. vetten worden beschadigd door hitte, licht en zuurstof. Hitte en chemicaliën die fabrikanten gebruiken als ze olie vervaardigen zijn de belangrijkste bronnen van beschadigde vetten.

Poly-onverzadigde vetten zijn het meest fragiel. Olie dat veel van deze vetten bevat (bijvoorbeeld lijnzaadolie) moet in een donkere verpakking bewaard worden. De olie waar je best mee kookt is gemaakt van mono-onverzadigde vetten als olijfolie.

Transvetten

Transvetten zijn normale vetmolecules die tijdens het proces verhard zijn. Transvetten lijken in bepaalde opzichten op natuurlijke vetten, maar zijn onnatuurlijk voor het menselijke lichaam. Hoe minder transvetten je binnenkrijgt, hoe beter. Als je dieet niet genoeg goede vetten bevat, zal het lichaam de transvetten gebruiken.