Zo voorkom je dat je te veel eet
Waarom blijf je maar voedsel in je mond scheppen, terwijl je best weet dat dit niet goed voor je is? Hoe komt het dat je je iedere dag overeet? In deze tekst gaan we dieper in op het waarom en op de manieren waarop je ermee kunt stoppen.
Honger en verzadiging zijn niet de enige redenen waarom we beginnen en stoppen met eten.
Te veel eten hangt samen met verschillende factoren zoals de porties, de kleur van het eten, de geur, de slogans op de verpakking van je voedsel, of de tv aanstaat of niet, etc. Door beter te begrijpen hoe de voedselpsychologie werkt, kunnen we de mechanismen beter herkennen en er iets aan doen.
Omgeving
De omgeving waarin het voedsel geserveerd wordt, heeft een enorme invloed. Bij fastfoodrestaurants hangen de winsten voor een deel af van de snelheid waaraan de klanten hun maaltijd verorberen. Klanten die hun maaltijd op hebben, maken immers snel plaats voor andere klanten. Bij klasserestaurants ligt dat anders. Zijn proberen de klanten te laten zitten en op die manier zo veel mogelijk te laten drinken, voorgerechtjes en een dessert te laten nemen.
Ben je thuis, zet dan de tv uit en speel een cd’tje met trage muziek af. Gebruik degelijk servies en zeker geen plastieken borden en bekers. Als je echt minder wilt eten, kun je ook gaan voor de radicale aanpak. De kleur blauw wordt psychologisch gezien het meest geassocieerd met verrotting en schimmel. Hang een blauw lichtje in je koelkast.
Portie en borden
Hoe groter onze borden, hoe kleiner we de portie inschatten die erop ligt. Uit onderzoek blijkt dat zowel het servies als de porties aanzienlijk groter geworden zijn de laatste 20 jaar. Gemiddeld bedraagt de doorsnede van een bord in een restaurant tegenwoordig ongeveer 30 centimeter, t.o.v. 23 centimeter in de jaren ’70. Geen wonder dus dat de porties dubbel zo groot zijn. Gebruik thuis kleinere borden en kommen.
Als je op restaurant bent en zo’n groot bord krijgt, eet dan eerst de helft ervan op. Wacht vervolgens 10 minuten voor je je aan de tweede helft waagt. Terwijl je praat en water drinkt, heeft je maag de kans alvast wat te verteren en te besluiten of je genoeg gehad hebt.
Prikkels
Ons eetgedrag wordt voor een groot deel bepaald door de vele prikkels die de hele dag op ons afgevuurd worden. Die prikkels leiden ertoe dat ons eetgedrag zich ernaar gaat conditioneren. Denk maar eens aan die late avondlijke snacks voor tv.
Sla je ontbijt niet over en neem eventueel een andere route naar het werk, als je zo prikkels (van fastfoodrestaurants, bakkerijen, etc.) kunt vermijden. Een andere tactiek is tijdens het eten zoveel mogelijk afleiding vermijden. Als je je enkel en alleen concentreert op het eten, zul je waarschijnlijk minder eten.
Aanbod
Een te groot aanbod aan voedselwaren is een van de grootste boosdoeners. Je gaat dan immers van alles wel iets willen proeven. Vermijd buffetten, ontbijtbuffetten, ‘all you can eat-restaurants’ en vergelijkbare formules. Als je op een familie- of zakenfeest een buffet aangeboden krijgt, houd jezelf dan in toom en leg slechts twee producten op je bord. Je kunt altijd teruggaan voor meer.
Taal
Bepaalde taalvormen worden vaak gebruikt omdat ze op onze emoties inspelen en verlangen opwekken. Zo worden producten vaak verbonden met de geografische regio waar ze vandaan komen, bijvoorbeeld ‘Thaise currysaus’. Ook nostalgische etiketten à la ‘op grootmoeders wijze’ doen het goed. Vaak worden gerechten ook al zo beschreven dat je er spontaan van gaat watertanden.
Je kunt je hier tegen verzetten door je simpelweg al bewust te zijn van de marketingtechnieken die toegepast worden. De kleine lettertjes op de verpakking lezen kan ook al helpen.
Waarom eet je niet gezond?
Je hebt geen voedingsdeskundige nodig om je te vertellen dat je lichaam het best functioneert als je een dieet volgt met veel fruit, groenten, volle granen en magere proteïnen. En toch vind je altijd wel een excuus om te kiezen voor minder gezonde maaltijden. Hier vind je een paar van die excuses op een rijtje.
“Groenten smaken niet lekker als ik ze thuis zelf klaarmaak.”
Als mensen zelf groenten klaarmaken thuis, maken ze vaak de fout ze te weinig te kruiden en te gaar te koken. Of je je groenten nu stoomt, roerbakt of grilt, laat ze iets minder lang garen dan je gewoon bent. Groenten moeten nog een beetje knapperig zijn als je ze van het vuur haalt. Voeg er uiteindelijk nog een sausje aan toe en kruid ze voldoende.
“Ik heb geen tijd om te koken.”
In plaats van frieten, kebab of pizza te gaan halen, kun je best eens een kijkje nemen in de supermarkt. Tegenwoordig zijn er een hele hoop gezonde snelklaar- en diepvriesmaaltijden op de markt. Om nog maar te zwijgen van de verse salades! Meer dan genoeg keus dus.
“Snoep en chips haal ik in huis voor de kinderen, maar ik kan er zelf niet afblijven”
Het is natuurlijk makkelijker als je geen snoep in huis haalt. Vergeet niet dat het ook voor je kinderen beter is gezond te eten. Het is aan te raden te beginnen met kleine veranderingen. Koop crackers in plaats van koekjes, light chips in plaats van gewone, chocolademelk in plaats van frisdrank. Kortom, kindvriendelijke alternatieven die voor iedereen beter zijn. Bewaar het ongezonde voedsel voor speciale gelegenheden: popcorn voor in de bioscoop, ijsjes voor op restaurant, enz.
“Fruit en groenten worden zo snel slecht.”
Om te voorkomen dat je fruit en groenten slecht worden voor je ze consumeert, moet je er ten eerste voor zorgen dat je de juiste hoeveelheid koopt. Verse groenten en fruit blijven normaal gezien zo’n zeven dagen goed. Leg je groenten en fruit in je koelkast op ooghoogte. Als je oog er op valt iedere keer dat je je koelkast opent, ga je het al sneller opeten. Mango’s, tomaten en bananen blijven langer goed als je ze niet in de koelkast legt. Als iets begint te rotten, leg het dan zo snel mogelijk weg. Schimmel kan zijn sporen nalaten op de andere verse producten.
“Ik ben verslaafd aan chocolade.”
In plaats van witte of melkchocolade te nemen, kun je in het vervolg misschien kiezen voor pure chocolade. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de flavonoïden (een type antioxidant) de bloeddruk kunnen verlagen en de circulatie verbeteren. Pure chocolade bevat twee keer zoveel antioxidanten als melkchocolade. Kijk in de supermarkt uit naar chocolade die minstens 60% cacao bevat. Hoe hoger het percentage, hoe minder suiker het bevat.
“Ik ben verslaafd aan koolhydraten”
Als de brandstof bij uitstek voor het brein, zijn koolhydraten een must. Maar het probleem met geraffineerde koolhydraten als snoep en brood is dat ze niet snel vullen waardoor je er veel van gaat eten. Bovendien zorgt de insuline die vrijkomt voor een daling van de bloedsuikerspiegel, wat je moe en hongerig doet voelen.
“Ik weet dat vis goed voor me is, maar ik lust het gewoon niet.”
Niet iedereen houdt van de sterke smaak van vis of zeevruchten. Maar gelukkig bestaan er ook vissoorten met een minder sterke smaak. Vis bevat veel goede omega 3-vetzuren. Vissen als tilapia, kabeljauw, zeebaars of bot vermengen zich makkelijk met andere smaken. Het is ook een goed idee vis te vermengen met een ander gerecht, bijvoorbeeld salade met tonijn.
“Ik heb geen tijd om ’s morgens een lunchpakket samen te stellen.”
Zelf een gezond lunchpakket samenstellen is altijd een goed idee. Je vermijdt dan immers dat je ’s middags calorierijke broodjes of vettige bedrijfsmaaltijden eet. Probeer op zondagavond al een aantal lunchpakketten voor te bereiden voor die week. Sla voldoende pakken magere yoghurt en fruit in, kook een grote ketel soep en zorg voor een aantal volkorenbroden.
“Mijn maag raakt van streek wanneer ik producten eet met veel vezels.”
Het is waar dat een grote dosis vezels je spijsverteringssysteem van streek kan maken. Dit komt door de bacteriën in je darmen die de vezels afbreken en daarbij gassen vrijlaten. Maar je lichaam past zich na twee à drie weken aan aan de extra vezels. Als je dus gemiddeld zo’n 15 gram vezels per dag at, kun je die hoeveelheid optrekken tot 20, dan een paar weken wachten om het op te trekken tot 25.
Ideaal dieetvoedsel voor de zomer
Als de zomer weer in het land komt, en daarmee ook het mooie weer, durven we allemaal wel eens verkoeling te zoeken bij een ijsje, een groot glas frisdrank of een milkshake. Niet zo goed voor je dieet dus. Toch brengt de zomer ook een positieve invloed met zich mee. Bij warm weer hebben je immers minder zin in warme en zware maaltijden, maar ga je eerder kiezen voor lichte, verfrissende maaltijden.
De zomer is het seizoen bij uitstek om te genieten van vers fruit en groenten zoals bessen, meloenen, salade, tomaten, courgettes, komkommer, erwtjes en nog veel meer.
Geen zin om bij dat hete weer urenlang in de keuken te staan? Hier kun je wat inspiratie opdoen voor lichte, eenvoudig te bereiden maaltijden.
Koude soepen
Soep is altijd goed, maar een koude soep is in de zomer ook nog eens erg verfrissend! Lekkere, zomerse soepen zijn onder meer gazpacho, een Spaanse soep met tomaten en andere groenten en komkommer-dillesoep. Als je als voorgerecht soep eet, zul je meestal ook minder honger hebben wanneer het zwaardere hoofdgerecht op tafel komt.
Watermeloen
Blijf je maar zweten in die warme zon? In plaats van naar de diepvries te snellen, kun je beter kiezen voor een stuk sappige watermeloen.
Gegrilde groenten
Groenten zijn gezond. Als je dan ook nog amper olie moet gebruiken voor de bereiding ervan, zijn ze nog eens dubbel zo goed. Gegrilde ajuin, paprika, courgette, wortel, aubergine en asperges zijn heerlijke zomerbereidingen. Je kunt ze gebruiken om schotels te bereiden als:
1. Gegrilde groenten en salade met geitenkaas
2. Gegrilde groentenpita
3. Gegrilde groenten, ricotta, pesto en kaas
Salade
Een salade is een snelle en gezonde maaltijd, waar je zeker geen recept voor nodig hebt. Trek gewoon je koelkast eens open, kijk wat je nog hebt liggen en voeg alles samen tot een lekkere salade!
Caloriearme drankjes
Frisdranken, bier, milkshakes, allemaal verfrissende drankjes die snel naar binnen gaan bij warm weer, maar die voor een hoop extra calorieën zorgen. Kies voor water, verse fruitdrankjes, of zelfgemaakte iced tea zonder suiker. Houd je niet zo van de smaak van water? Leg er dan een paar stukjes citroen of sinaasappel in.
Fruitdesserts
Wie heeft er ijs nodig als de keus aan fruit in de zomer zo overweldigend is? Met fruit kun je heerlijke desserten bereiden. Wat dacht je van gegrilde ananas met rum en rozijnen? Gegrilde perziken met bosbessen en honing? Of gewoon een grote kom fruitsalade met zoveel mogelijk verschillende vruchten?